واژه‌نامه اصطلاحات تخصصی (Glossary)

مفاهیم بازار و نقدینگی

• Limit Order Book (LOB - دفترچه سفارشات محدود): فهرست سازمان‌یافته‌ای از تمام سفارش‌های خرید و فروش در انتظار اجرا در سطوح مختلف قیمتی.

• Market Maker (بازارساز): نهادی که همزمان سفارش خرید (Bid) و فروش (Ask) در بازار قرار می‌دهد تا نقدینگی فراهم کند و از اختلاف قیمت (Spread) سود ببرد.

• Market Taker (بازارگیر): معامله‌گری که سفارش‌های آماده در دفترچه را فوری معامله می‌کند و نقدینگی را از بازار خارج می‌نماید.

• Bid-Ask Spread (اسپرد قیمت خرید و فروش): تفاوت قیمتی میان بالاترین قیمت پیشنهادی خریدار (Best Bid) و پایین‌ترین قیمت پیشنهادی فروشنده (Best Ask).

• Crossing the Spread (عبور از اسپرد): هنگامی که خریدار قیمتی معادل با بهترین فروشنده را قبول می‌کند (یا برعکس) تا فوراً معامله انجام شود.

• Top of Book (بالای دفترچه): لایه اول دفترچه سفارشات شامل بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش.

• Slippage (لغزش قیمت): اختلاف میان قیمت مورد انتظار برای انجام یک معامله و قیمتی که سفارش واقعاً در آن اجرا می‌شود.

• Dark Pools (استخرهای تاریک): سامانه‌های معاملاتی خصوصی و خارج از بورس عمومی که سفارش‌های بسیار بزرگ نهادی در آن بدون نمایش در دفترچه عمومی انجام می‌شوند تا بازار شوکه نشود.

استراتژی‌های معاملاتی

• Statistical Arbitrage (Stat Arb - آربیتراژ آماری): استراتژی داده‌محور که بر اساس مدل‌های ریاضی و انحرافات موقتی قیمت دارایی‌های همبسته از میانگین تاریخی سود می‌برد.

• Latency Arbitrage (آربیتراژ تاخیر): بهره‌برداری از اختلاف قیمت یک دارایی در چند صرافی مختلف به لطف سرعت ارتباطی بالاتر در حد میکروثانیه.

• Market Making Strategy (استراتژی بازارسازی): ثبت پیوسته دوطرفه سفارش‌های خرید و فروش با هدف به حداقل رساندن ریسک موجودی و کسب اسپرد.

• Momentum Ignition (جرقه‌زنی مومنتوم): ثبت حجم سنگینی از سفارش‌ها برای شبیه‌سازی حرکت شدید روند و فریب الگوریتم‌های دیگر، سپس معامله در خلاف جهت.

• Pinging (پینگینگ): ارسال سفارش‌های کوچک به بازارهای مختلف برای کشف وجود سفارش‌های مخفی یا نهادی پنهان.

مفاهیم فنی و زیرساخت (Low-Latency)

• Latency (تاخیر زمانی): مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک سیگنال یا سفارش از کامپیوتر تریدر به صرافی برسد، پردازش شود و پاسخ برگردد (معمولاً بر حسب میکروثانیه یا نانوثانیه).

• Colocation (هم‌مکانی): قرار دادن فیزیکی سرورهای معاملاتی در همان مرکز داده‌ای (دیتاسنتر) که سرورهای صرافی قرار دارند برای به حداقل رساندن تاخیر فاصله.

• Matching Engine (موتور تطبیق): هسته نرم‌افزاری صرافی که سفارش‌های خرید و فروش را طبق الگوریتم‌هایی مانند FIFO (اولین ورودی، اولین خروجی) جفت می‌کند.

• Kernel Bypass: تکنیکی در لینوکس برای دور زدن پشته شبکه سیستم‌عامل (OS Network Stack) و ارتباط مستقیم کارت شبکه (NIC) با برنامه معاملاتی در فضای کاربر.

• Lock-Free Programming (برنامه‌نویسی بدون قفل): طراحی ساختارهای داده با استفاده از عملیات اتمیک (Atomic) بدون متوقف کردن تردها با Mutex.